در دست مسلمان‌ها باشد و يا در دست كفاّرى كه طرف جنگ بوده‌اند و همان جا اسكان داده شده‌اند ، و يا به ساير كفاّر به اجاره داده شده است . مصعب بن يزيد مىگويد : على عليه السلام مرا بر چهار رودخانه ( و اراضى زير آن به كار گماشت و فرمان داد كه : بر هر جريب زراعت خوب يك درهم و نصف ماليات ببندم ، و بر هر جريب زراعت متوسط يك درهم ، و به زراعت كم رشد 3 / 2 در هم ، و بر هر جريب درخت انگور ده درهم ، و بر هر جريب درخت خرما نيز ده درهم ، و همين طور هر جريب باغى كه خرما و انگور با هم دارد . و فرمان داد كه درختان خرما كه دور از آبادى و به طور انفرادى هستند ، براى عابرين و افراد در راه بگذارم و چيزى نگيرم . . . « 1 » حكم مزبور ( مالكيت امّت نسبت به اراضى مفتوحة العنوة ) عام بوده و همه اراضى آباد و موات را شامل مىشود . زمين‌هايى كه صاحبانش با ميل خود مسلمان شده‌اند نوع ديگر از اراضى ، زمين هايى است كه صاحبان آن‌ها كافرانى هستند كه با ميل خود و پيش از درگيرى مسلّحانه مسلمان شده‌اند . اين گونه اراضى طبق قواعد كلّى حقوق اسلامى ، ملك صاحبان اراضى مزبور مىباشد ، به شرط اينكه آن را آباد كرده باشند . ادلّهء خاصى نيز بر باقى ماندن اين اراضى در دست صاحبانش تأكيد دارد . از جمله : ابن ابى نصر از امام هشتم عليه السلام نقل مىكند : 1 / 10 و 1 / 20 ( زكات ) بر كسى كه با

--> ( 1 ) - 68 / 5 جهاد وسايل .